DN được tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Tăng giá điện để bù đắp thua lỗ cho EVN?
Phát động cuộc vận động sáng tác ca khúc về Quốc hội Việt Nam
450 triệu USD cải thiện điều kiện sống tại Thành phố Hồ Chí Minh
Bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại (VCCI), cho biết hiện trong khối ASEAN, rủi ro lớn nhất của cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa là gian lận thương mại về xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất phù hợp pháp qua Việt Nam, mượn xuất xứ Việt Nam để hưđịnh cưng ưu đãi… Giả sử một DN bị phát hiện lô hàng xuất xứ từ Trung Quốc nhưng gian lận xuất xứ, ghi là Việt Nam, lúc đó các nước nhập khẩu sẽ không đón nhận việc tự chứng nhận xuất xứ của cả một lĩnh vực sinh sản đó của Việt Nam. Song theo ông Thanh, nếu lại “đẻ” ra thêm điều kiện để được tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, lúc đó DN xuất khẩu lại phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền, phải làm các thủ tục hồ sơ nà…

Hàng loạt sai phạm ở chung cư Bàu Cát 2

Hơn 1,7 tỉ đồng chi không thật hoàn hảo lệ trong quá trình hoạt động, quản lý lô M tại chung cư Bàu Cát 2. Scuộc sống mỗi ngày Xây dựng đã vào cuộc thanh tra và vô vàn sai phạm trong quản lý hoạt động chung cư đã được công bố tại …


Trong năm 2015, đối tác có khả năng tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu của chính mình mà không cần làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận.
Tới đây, đối tác (DN) sinh sản sẽ được tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa để hưđịnh cưng thuế quan ưu đãi khi xuất khẩu sang Indonesia, Philippines và Lào. Đây là một dự án thí điểm mà Việt Nam tham gia nhằm chuẩn bị cho việc vận dụng rộng rãi cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa cho toàn khối ASEAN vào năm 2015, song song với hệ thống bình thường như hiện tại.
Doanh nghiệp hưđịnh cưng lợi
Bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết nếu xuất khẩu của chính mình, không phải xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) cho từng đơn hàng như hiện tại thì DN không phải tốn chi phí và thời điểm.
Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho hay hiệp hội cũng mới nghe thông tin về cơ chế này từ Tổng cục Hải quan. Nếu vận dụng cơ chế này thì đảm bảo DN sẽ có rất nhiều thuận lợi khi xuất khẩu sang thị trường ASEAN. Chẳng hạn như thực phẩm chức năng cá tra, sau thị trường Mỹ, EU thì ASEAN là thị trường lớn thứ ba, dự đoán đầy tiềm năng trong một ít năm thứ hai.
DN chế biến xuất khẩu thủy sản có nhiều cơ hội tăng xuất khẩu vào thị trường ASEAN khi tự mình chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Ảnh: QH
“Hàng thủy sản đông lạnh xuất khẩu mất thời điểm làm thủ tục ngày nào thì chi phí bảo vệ, thuê kho bãi tốn thêm ngày đó. Nếu DN Việt Nam tự chứng nhận xuất xứ hàng xuất khẩu, giảm được nhiều chi phí thì sẽ góp phần làm giảm giá thực phẩm chức năng đầu ra, tăng năng lực cạnh tranh cho DN xuất khẩu. Các nước trên toàn cầu đã vận dụng cơ chế này từ lâu, xuất xứ (hay cả chất lượng) hàng hóa xuất khẩu tự bản thân DN khai báo và phải chịu có chức năng. Như DN chế biến xuất khẩu cá tra tự đóng dấu “made in Viet Nam”, nếu bị phát hiện mua hàng Campuchia thì chính DN đó phải chịu chế tài xử phạt” – ông Hòe nói.
Xuất khẩu nhiều mặt hàng sang các nước ASEAN, ông Nguyễn Đức Thanh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chế biến Nông sản thực phẩm xuất khẩu Tân An, vui mừng khi nghe được thông tin này. Ông Thanh cho rằng cơ chế tự DN chứng nhận xuất xứ hàng hóa dẫn đến sự thông thoáng thủ tục khi xuất khẩu, hàng Việt có nhiều cơ hội tăng tốc chiếm lĩnh một ít thị trường trong khu vực. Các nước có nhiều người theo đạo Hồi ăn chay như Indonesia hay Malaysia đang có nhu cầu tiêu thụ rất lớn hạt điều nhân Việt Nam. Trước đây làm thủ tục xin cấp C/O, DN của ông Thanh thường mất một tuần, chưa kể phải có một ít nhân viên lo chuyện này. Nhiều loại hàng DN phải giải trình, chứng minh xuất xứ rất phức tạp. Có lúc đối tác bị giao hàng chậm vì DN chưa xin hoàn tất C/O.
Còn theo ông Nguyễn Văn Kịch, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Cafatex, không chỉ khối kinh tế chung ASEAN mà khi tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) cơ chế DN tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa đều được vận dụng. Vì thế giờ mới triển khai giới thiệu cơ chế là quá chậm, đảm bảo nhiều DN vẫn chưa biết thông tin. Chỉ lo khi tham gia FTA rồi,  DN Việt Nam vẫn lóng ngóng không biết làm.
Vẫn lo rủi ro
Bà Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xác nhận chứng từ thương mại (VCCI), cho biết hiện trong khối ASEAN, rủi ro lớn nhất của cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa là gian lận thương mại về xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất phù hợp pháp qua Việt Nam, mượn xuất xứ Việt Nam để hưđịnh cưng ưu đãi… Giả sử một DN bị phát hiện lô hàng xuất xứ từ Trung Quốc nhưng gian lận xuất xứ, ghi là Việt Nam, lúc đó các nước nhập khẩu sẽ không đón nhận việc tự chứng nhận xuất xứ của cả một lĩnh vực sinh sản đó của Việt Nam. Điều này làm ảnh hưđịnh cưng nặng nề đến một ít DN làm ăn chân chính.
Theo bà Hương, đến bây giờ chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể nào từ phía các bộ, lĩnh vực có có chức năng về cơ chế DN tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Tuy nhiên, để tránh rủi ro gian lận xuất xứ, phải có quy định xử phạt nặng để răn đe. Đồng thời tăng cường tập huấn cho DN. Tại các nước vận dụng cơ chế này, DN vi phạm chịu mức phạt gấp 2-3 lần giá lô hàng xuất khẩu và còn bị truy cứu có chức năng hình sự.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam, cho rằng cần có thông tư hướng dẫn về thực hiện cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, có các chế tài xử phạt nặng. DN đã tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu thì vi phạm phải chịu có chức năng. Song theo ông Thanh, nếu lại “đẻ” ra thêm điều kiện để được tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, lúc đó DN xuất khẩu lại phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền, phải làm các thủ tục hồ sơ này nọ để chứng minh thì chẳng khác nào làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa như hiện tại. Nguy hiểm hơn là sẽ nảy sinh cơ chế xin-cho, các chi phí không rõ ràng khác.
Lập bộ phận chuyên trách về xuất xứ hàng hóa
Đại diện một DN xuất khẩu chia sẻ để được tự chứng nhận xuất xứ, DN phải nắm rõ quy định về xuất xứ với từng mặt hàng cụ thể, cũng như xây dựng bộ phận chuyên trách về xuất xứ và có hệ thống lưu trữ chứng từ trong nhiều năm để dễ dàng trong việc xác minh xuất xứ hàng hóa khi cơ quan quản lý kiểm tra. Nếu hiểu biết, nắm rõ thông tin về cơ chế này thì DN mới tận dụng tiềm năng các lợi ích mang lại.
Quang Huy
pháp luật tphcm